ساس مذاكره با اداره كل طبیعت‌گردی، اسب اصیل ایرانی در سبد جاذبه‌های گردشگری و در كنار پسته، فرش و زعفران قرار می‌گیرد.
 

به گزارش پارس توریسم به نقل از خبرگزاری دانشجویان ایران، این مطلب بخشی از حرف‌های كیومرث عظیمی ـ دبیر نخستین جشنواره‌ی ملی نژادهای اسب اصیل ایرانی ـ است كه در سالن ستاد مدیریت بحران شهرداری منطقه‌ی 6 و در جمع خبرنگاران بیان كرد.
 

در این نشست، محمدتقی ابراهیم‌پور ‌ـ دامپزشك و دبیر كمیته‌ی فنی این جشنواره ـ كه پایه‌گذار تبارنامه‌ی اسب‌های اصیل ایرانی است، این پرسش را طرح كرد كه آیا می‌دانید خاستگاه همه‌ی اسب‌های سواری دنیا از ایران است‌ و در پاسخ گفت: ایران مركز اسب‌های جهان است، ولی مردم ما كمتر از این موضوع اطلاع دارند و متأسفانه در روستاها كه محل پرورش اسب‌ها به‌شمار می‌آید، دانش كمی وجود دارد.
 

او با بیان این‌كه باقی‌مانده‌ی آخرین نقطه‌ی تكامل اسب جهان همین الان در ایران دست ما است، به وضعیت نژادهای اسب‌های اصیل ایرانی پرداخت و اظهار كرد: اسب‌های «نسایی» اكنون ریشه‌كن شده‌اند، اما اسب‌های كرد، عرب‌، اسبچه‌ی خزری و دیگر اسب‌های بومی ایران وجود دارند. اسب از ایران به جهان صادر می‌شد، ولی مایه‌ی تأسف است كه آگاهی مردم نسبت به این حیوان عزیز خیلی كم است.
 

وی ادامه داد: آرزوی انجمن صنفی تولیدكنندگان و پرورش‌دهندگان اسب‌های ایرانی این است كه در این مدت، با برگزاری كنفرانس‌ها، نمایش‌ها و كارهای كاربردی روزانه بتوان دانش مردم را نسبت به این حیوان توسعه داد.
 

ابراهیم‌پور در ادامه‌ی سخنانش به تأثیر اقتصادی پرورش و تولید اسب پرداخت و گفت: تبادل دلاری اسب در آمریكا برابر با تبادل خوراك است؛ مردم آمریكا شكم‌پرست هستند و 73 درصد وزن اضافی دارند، چرا ما نباید چنین صنعتی را با آگاهی و آشنایی داشته باشیم و این حیوان را صادر كنیم تا از وضعیت اقتصادی آن بی‌بهره نباشیم.
 

در ادامه‌ی این سخنان، بابك شكی ـ كارشناس ورزشی اسب ـ به نژادهای مختلفی كه در ایران وجود دارد اشاره كرد و گفت: پنج نژاد مشخص یعنی عرب‌، كرد،‌ اسبچه‌ی خزری‌، تركمن و دره‌شوری در ایران وجود دارند كه خاستگاه اسب عرب ایران، خوزستان است و حیوانی قوی و خاص است كه اصلا فانتزی نیست و برای كار پرورش داده شده و امروز در دنیا جزو قوی‌ترین اسب‌های استقامتی به‌شمار می‌آید. بی‌توجهی به این نژاد به ما ضرر وارد می‌كند و این شانس را به دیگران می‌دهد كه آن را به نام خود ثبت كنند.
 

او بیان كرد: آمار دقیقی نمی‌توانم بدهم، ولی در حال حاضر تعداد كمی از اسب‌های اصیل عرب در ایران باقی مانده‌اند و جمعیت اسب‌های عرب وارداتی خیلی بیشتر از آن‌هاست.

او در ادامه به توضیح خصوصیات نژاد اسب كرد پرداخت و اظهار كرد: اسب كرد، بخصوص در كردستان ایران وجود دارد و حیوانی بسیار خاص، كوهستانی و استقامتی است. شیخ‌نشینان خلیج فارس امروزه آن را به قیمتی گزاف می‌خرند و از مرز خارج می‌كنند و در مسابقات برنده می‌شوند، بدون آن‌كه حتا نامی از نژاد ایرانی آن برده شود.

وی ادامه داد: اسبچه‌ی خزری كه 120 سانتی‌متر قد دارد، فقط در حاشیه‌ی جنوبی دریای خزر است و در هیچ كجای دنیا وجود ندارد و همچنان در روستاهای مازندران و گیلان از تالش تا ساری زیست می‌كند؛ ولی به‌دلیل اختلاطی كه با یابو پیدا كرده، نژاد آن مختلط شده است.
 

شكی اضافه كرد: خانم «لوییز فیروز» در سفری كه سال 1965 میلادی به سواحل جنوبی دریای خزر داشت، متوجه حضور بقایای این نژاد شد و آن را كشف و به دنیا معرفی كرد و تعدادی از آن صادر شد كه اكنون در استرالیا و انگلستان به تعداد متعارف از این نژاد تولید می‌شود و حتا آن‌ها با اختلاط این نژاد با اسب‌های بزرگ‌تر، اسب‌های خاص برای سنین مختلف را تولید كرده‌اند؛ ولی ما متأسفانه در كشور خود به آن توجه نمی‌كنیم. این نژاد از نظر توانایی و قدرت جزو قوی‌ترین اسب‌هاست.
 

این كارشناس ورزشی اسب همچنین با اشاره به اسب تركمن، گفت: این نژاد تیره‌ها و زیرگروه‌های مختلفی دارد و خاستگاه آن جنوب شرقی خزر بوده است؛ ولی در 100 سال اخیر در این نقاط كمتر نمونه‌ای از آن به‌چشم می‌خورد، هرچند بهترین نوع این نژاد را در استان گلستان و شمال مرزهای ایران با تركمنستان پرورش می‌دهند.
 

به گفته‌ی او، این نژاد زیربنای ورزش اسب‌سواری در كشور بوده و بزرگ‌ترین تأثیر را در رشته‌های ورزشی داشته است. امروزه برای این نژاد، حمایت‌هایی را آغاز كرده‌اند، ولی مشكل این است كه بسیاری از ژن‌های خوب او از بین رفته است، ولی امیدواریم با كمك متخصصان ژنتیك، آن‌ها را تا 50 سال آینده احیا كنیم.

وی درباره‌ی نژاد دره‌شوری نیز توضیح داد: این نژاد خاص و متعلق به اییل قشقایی ایران است و شبیه نژادهای عرب و كرد است؛ ولی شباهت كاملی هم به آن‌ها ندارد و با اقلیم ایران سازگاری زیادی دارد. اكنون تعداد آن نیز بسیار اندك است، اما تولیدكنندگان در حال تولید این اسب هستند.

این كارشناس در ادامه‌ی سخنانش گفت: به هر حال، نژاد اسب‌های ایرانی كم‌ترین امراض و بیماری‌ها را داشته‌اند و با وجود نگهداری‌های ضعیف، خوب می‌مانند برعكس اسب‌های خارجی، برای همین نیاز است به اسب اصیل ایرانی توجه ویژه‌تری نشان داده شود.

او در ادامه‌ی این نشست، در پاسخ به این پرسش كه خروج اسب‌های ایرانی برای شركت در مسابقه‌ها چقدر برای تغییرهویت و نژاد آن‌ها تهدید خواهد بود، گفت: نقطه‌ی ضعف ما این است كه خود ما از اسب‌های ایرانی حمایت نمی‌كنیم و با اسب‌های خودمان مسابقه نمی‌دهیم، وگرنه خروج اسب‌های ایرانی برای شركت در مسابقه‌ها تهدید نیست.
 

 پرسشی نیز درباره‌ی تلاش برای ثبت ملی و جهانی اسب‌های اصیل ایرانی پرسیده شد كه ابراهیم‌پور ـ پایه‌گذار تبارنامه‌ی اسب ایرانی ـ در پاسخ به آن بیان كرد: از سال 1350 تلاش برای ثبت این حیوان اصیل آغاز شده و تا كنون حدود شش جلد كتاب تبارنامه‌ی اسب‌های تركمن‌، كرد و اصیل منتشر شده است. انتشار این كتاب‌ها معمولا به دو زبان است كه یعنی ثبت و تثبیت ملی در جهان.


او اظهار كرد: امروزه برای تأیید عرب بودن یك اسب باید تأییدیه‌ی سازمان جهانی اسب عرب را گرفت. برای اسب‌های تركمن هم این كار انجام شده است، برای پونی‌ها (اسبچه‌ی خزری) نیز همین‌طور. اكنون در تلاش هستیم برای اسب كرد نیز چنین شرایطی را اعمال كنیم و امیدواریم بتوانیم این نژاد را هم ثبت ملی كنیم.

در ادامه، كیومرث عظیمی ـ دبیر جشنواره‌ی ملی نژادهای اسب اصیل ایرانی ـ در پاسخ به این پرسش كه سالانه چه تعداد گردشگر و تاجر برای خرید و تماشای نژادهای اسب‌های اصیل ایرانی به كشور ما سفر می‌كنند؟ بیان كرد:‌ حقیقتا آمار دقیقی در دست نیست؛ اما عمدتا تعدادی تولیدكننده، بازدیدكننده و خبرنگار حوزه‌ی اسب سالانه برای خرید و بازدید به ایران سفر می‌كنند كه معمولا بیشترین طرفداران اسب تركمن از كانادا‌، اسب‌های عرب از ایتالیا و اسب‌های كرد از حاشیه‌ی خلیج فارس هستند.
 

او همچنین یادآوری كرد: در حال حاضر ما با مشكل صادرات اسب مواجه هستیم، چراكه هماهنگی‌هایی وجود ندارد و اگر این مسأله رفع شود، ظرفیت بالایی در این حوزه وجود ندارد، چون تنها دامی كه در شرایط كنونی تقاضا و ظرفیت برای صادرات آن وجود دارد، اسب ایران است.
 

عظیمی ایران را اقیانوس ژن اسب جهان نامید و گفت: با وجود این نگاه جهانی، سازمان‌های داخلی مانند جهاد كشاورزی،‌ فدراسیون سازمان دامپزشكی و تولیدكنندگان برای رفع برخی محدودیت‌ها و مشكلات با یكدیگر هماهنگ نیستند كه انجمن صنفی تولیدكنندگان و پرورش‌دهندگان یكی از وظایفش ایجاد هماهنگی است.
 

ابراهیم‌پور ـ دبیر فنی این جشنواره ـ نیز در پاسخ به این پرسش كه به نظر می‌رسد اغراقی در نامیدن ایران به‌عنوان اقیانوس ژن اسب‌ها وجود دارد، مدارك مستند در این‌باره چیست؟ اظهار كرد: اسب در طول 70میلیون سال تكامل خود در نقطه‌ی آخر، یعنی ایران كامل شده است. این یك دلیل برای این موضوع است كه اگر «ژنوم» اسب‌های جهان را در یك صفحه بیاوریم، در نهایت همه به ژن اولیه ختم می‌شود كه همین چهار نژاد اصلی است كه ما در این نشست نام بردیم و ایران می‌تواند معدن یا اقیانوس ژن اسب باشد.
 

او تأكید كرد: با نگاهی به بسیاری از نژادهای اسب در دنیا به‌راحتی می‌توان به ریشه‌ی آن پی برد و این موضوع كاملا قابل اثبات است.
 

وی درباره‌ی اسب‌ به‌عنوان یك جاذبه‌ی گردشگری، توضیح داد: ما موضوعی به نام «گردشگری اسب» در دنیا داریم كه در «گراند كانیون» آمریكا،‌ جنوب اسپانیا و مغولستان بسیار رایج است و گردشگران خاص خود را دارد كه ضمن استفاده از اسب یا تماشای آن، از مناطق خاص آن كشورها نیز بهره می‌برند.
 

ابراهیم‌پور اضافه كرد: این اتفاق تا 10 سال پیش هم در ایران می‌افتاد؛ ولی به دلایل متعددی در تعلیق ماند. با این حال، اسب همچنان عامل جاذبی برای گردشگران به‌شمار می‌آید.
 

شكی نیز در ادامه اظهار كرد: گروه‌هایی بودند كه از این كار ارتزاق می‌كردند و اسب در چرخه‌ی گردشگری كشور حضور داشته است. زمانی در تركمن‌صحرا این كار خیلی رایج بود، ولی به فراموشی رفت. شاید یكی از دلایل آن این بود كه هر نوعی از گردشگری، امكانات و تسهیلات خاص خود را می‌خواهد. علاوه بر این، متأسفانه ما یكی از افرادی كه در این كار بود، یعنی خانم لوییز فیروز (كاشف و پرورش‌دهنده‌ی پونی) را از دست داده‌ایم كه این هم عامل اثرگذاری در فراموشی این كار است.
 

عظیمی ـ دبیر این جشنواره ـ هم اضافه كرد: ما توافق‌هایی را با اداره كل طبیعت‌گردی انجام داده‌ایم تا از اسب به‌عنوان یك جاذبه‌ی گردشگری بهره‌ی بیشتری ببریم، چراكه در حال حاضر تقاضا برای بازدید و خرید اسب‌های اصیل ایرانی بسیار زیاد است.